Τα περισσότερα πανεπιστήμια, έστω και για λίγες μέρες συμβολικά, τελούν υπό κατάληψη (ΕΜΠ, ΕΚΠΑ, ΑΠΘ, Πάντειο, Κρήτης, Πάτρας κτλ). Κινητοποιήσεις που εμφανίζονται από τα συστημικά ΜΜΕ, όπως περιγράφουν όλοι οι συνομιλητές μας, σαν απλά ξεσπάσματα βίας κάποιων ταραχοποιών στοιχείων που αποτελούν μειοψηφία. Πέραν, όμως, ότι αποτελούν αποφάσεις φοιτητικών συλλόγων που λήφθηκαν κατά πλειοψηφία στις γενικές συνελεύσεις, υπάρχει αν όχι στήριξη, τουλάχιστον κατανόηση και από πολλούς καθηγητές. «Τα ΜΜΕ καλλιεργούν στην κοινή γνώμη μια άσχημη εικόνα των πανεπιστημίων, ως άντρα ανομίας που δεν παράγουν έργο κτλ, ενώ ταυτόχρονα δεν αναδεικνύουν ποτέ τα προβλήματα των ιδιωτικών κολλεγίων. Έχουμε, όμως, καλά δημόσια πανεπιστήμια, σύμφωνα και με τις διεθνείς αξιολογήσεις. Τα όποια προβλήματα διαπιστώνονται οφείλονται στην πολιτεία με την έλλειψη χρηματοδότησης για έρευνα, τις κακές υποδομές, τις περικοπές στον προϋπολογισμό για την παιδεία» τονίζει ο καθηγητής και πρόεδρος του τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ του ΕΚΠΑ, Γιώργος Πλειός.
«Οι ειδήσεις εστιάζουν σε κάποια επεισόδια έντασης και επίτηδες χάνονται από τη συζήτηση τα σημαντικά ζητήματα: η εκχώρηση της εκπαίδευσης στους ιδιώτες, ότι τα κολέγια θεωρούνται πια ισότιμα με τα πανεπιστήμια και η κατάργηση ουσιαστικά του συνταγματικού άρθρου 16, σιγά – σιγά με υπουργικές αποφάσεις» συμπληρώνει για την εσκεμμένη κατασκευή αρνητικής εικόνας για τη δημόσια παιδεία, ο καθηγητής του τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του ΑΠΘ και μέλος της εκτελεστικής γραμματείας της ΠΟΣΔΕΠ, Γιάννης Κρεστενίτης.
Στόχος η ιδιωτικοποίηση
«Η σημερινή κατάσταση δεν δημιουργήθηκε ξαφνικά, αλλά έγινε βαθμιαία από την εποχή που ήταν ο Γεράσιμος Αρσένης υπουργός Παιδείας. Είναι το απότοκο γενικά μιας νεοφιλελεύθερης πολιτικής κατεύθυνσης που επιθυμεί ένα πανεπιστήμιο για λίγους, συνδεδεμένο με την αγορά, τους επιχειρηματίες δηλαδή, αντί με την κοινωνία» εξηγεί το κίνητρο των πολιτικών μέτρων για την παιδεία ο Γ. Πλειός.
Η επίτευξη του στόχου για ιδιωτικοποίηση της παιδείας σκιαγραφείται από τους συνομιλητές της «Εποχής» μέσω της υποβάθμισης των πανεπιστημίων με περικοπές στη χρηματοδότηση, στο προσωπικό, μέσω της εκχώρησης πολλών υπηρεσιών σε εργολάβους και ταυτόχρονα με παραχώρηση ίσων δικαιωμάτων στα κολέγια χωρίς τα αντίστοιχα κριτήρια, όμως, που ορίζονται για τα πανεπιστήμια.
«Η χρηματοδότηση έχει μειωθεί μέχρι και 70% σε σχέση με τα χρήματα που δίνονταν πριν την κρίση. Αυτή τη στιγμή το Πάντειο Πανεπιστήμιο παίρνει 2.000.000 ευρώ μόνο, που σημαίνει πως δεν γίνεται να καλύψει βασικές του λειτουργίες» σημειώνει ο φοιτητής Κοινωνιολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου Ιάσωνας Καλαφάς.
«Από τα 46.000.000 που έπαιρνε το ΑΠΘ το 2009, τώρα δίνονται μόνο 20.000.000. Γενικά το υπουργείο εξωθεί τα πανεπιστήμια στη μεταφορά υπηρεσιών σε εργολάβους. Σε εμάς ήδη λειτουργούν έτσι ο τομέας της φύλαξης, της καθαριότητας, της συντήρησης κτλ, υποβαθμίζοντας τις υπηρεσίες που προσφέρουμε στους φοιτητές μας» προσθέτει και ο Γ. Κρεστενίτης. Μεγάλο πρόβλημα επίσης, όπως εξηγεί, δημιουργείται και από τις μεταγραφές φοιτητών, που μπορεί να φθάνουν και το 50% των εισακτέων, που σε συνδυασμό με τις περικοπές καθιστά αδύνατη την εξυπηρέτησή τους από τις υπάρχουσες δομές -για παράδειγμα δεν φθάνουν οι υπολογιστές στα εργαστήρια.
«Γενικά το πανεπιστήμιο είναι υπό κατάρρευση, λόγω υποχρηματοδότησης δεν υπάρχει προσωπικό ούτε για φύλαξη και καθαριότητα, ούτε διδακτικό προσωπικό για την κανονική διεξαγωγή των μαθημάτων του προγράμματος σπουδών. Στο τμήμα μου τα μαθήματα επιλογής είναι 40 και προσφέρονται μόνο τα 10 γιατί δεν προκηρύσσονται οι θέσεις όσων καθηγητών συνταξιοδοτούνται, σύμφωνα με το νόμο Ραγκούση» περιγράφει την κατάσταση στο ΕΚΠΑ, ο Μιχάλης Λινάρδος, φοιτητής Πληροφορικής.
«Η απάντηση του υπουργείου όποτε αναφέρουμε τα προβλήματα που δημιουργούνται από την υποχρηματοδότηση είναι “βρείτε εσείς άλλους τρόπους”, σπρώχνοντας τα πανεπιστήμια προς την αγορά, γεγονός, όμως, που σημαίνει πως το έργο μας και η έρευνά μας θα επηρεάζεται από τους χρηματοδότες και δεν θα είναι ανεξάρτητη και σύμφωνα με τις ακαδημαϊκές ανάγκες» αποκρυσταλλώνει τις συνέπειες που έχει μια χρηματοδοτούμενη παιδεία από ιδιωτικές επιχειρήσεις, η καθηγήτρια της Αρχιτεκτονικής Σχολής του ΕΜΠ, Ντίνα Βαΐου.
«Όταν το πανεπιστήμιο θα αναγκαστεί να αρχίσει να ψάχνει πόρους τότε θα δείτε που θα ξεκινήσει και η κουβέντα για τα δίδακτρα, γεγονός που ήδη έχει συμβεί όσον αφορά τα μεταπτυχιακά» εξηγεί πως θα οδηγηθούμε στο θάνατο της δημόσιας παιδείας ο Γ. Πλειός.
Ένα αυταρχικό πανεπιστήμιο
Πέραν, όμως, από τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα πανεπιστήμια και που θέτουν σε κίνδυνο τη λειτουργία τους από το 2015, σύμφωνα και με τη Σύνοδο Πρυτάνεων, σημαντικό ζήτημα αποτελεί και η έκπτωση της δημοκρατίας μέσα στα πανεπιστήμια.
«Αφαιρούν το δικαίωμα λόγου και αποφάσεων από οργανικά κομμάτια του πανεπιστημίου, όπως είναι οι φοιτητές. Ταυτόχρονα προωθούνται οι διαγραφές των φοιτητών, ενώ οι συγκεκριμένοι δεν κοστίζουν τίποτα στο δημόσιο. Γενικά προσπαθούν να μεταλλάξουν τον ακαδημαϊκό χώρο σε εξεταστήρια, όπου δεν θα υπάρχει κανένας κοινωνικός και πολιτικός προβληματισμός, χωρίς στοιχεία δημοκρατίας και αντίστασης σε αυταρχικές πολιτικές. Ήδη έχουν αρχίσει συζητήσεις για πειθαρχικές διώξεις φοιτητών κτλ» σχολιάζει ο Ι. Καλαφάς.
Βασικό μοχλό αυταρχισμού αποτελούν τα Συμβούλια Ιδρύματος, ως όργανα του υπουργείου μέσα στα πανεπιστήμια, υπονομεύοντας το αυτοδιοίκητό τους, αποκλείοντας και προκαθορίζοντας τους υποψήφιους για τις πρυτανικές αρχές με κριτήρια νομιμοφροσύνης. «Είναι η λογική του νεοφιλελευθερισμού που υποτάσσει τις δυνάμεις που αρθρώνουν ένα διαφορετικό λόγο» αιτιολογεί τις προσπάθειες υποβάθμισης της συμμετοχής των φοιτητών και των καθηγητών στη διοίκηση.
Για μια πιο δημοκρατική και συμμετοχική παιδεία
«Οι καταλήψεις ως μοχλός πίεσης ήταν πάντα αποτελεσματικές, από την άποψη ότι μόνο τότε δυστυχώς η κοινή γνώμη στρέφει την προσοχή της στα προβλήματα του πανεπιστημίου, της εκπαίδευσης και γενικά της νεολαίας. Αυτούς που λένε πως δεν πρέπει να διακόπτεται η εκπαιδευτική διαδικασία, εγώ τους ρωτώ, θεωρούν φυσιολογική τη διεξαγωγή της εκπαιδευτικής διαδικασίας μέσα σε σκουπίδια, γιατί δεν υπάρχει προσωπικό καθαριότητας, ή χωρίς καθηγητές και συγγράμματα λόγω υποχρηματοδότησης;» απαντά ο Μ. Λινάρδος στις κατηγορίες όσων βλέπουν το δέντρο και χάνουν το δάσος.
Εκτός από τα αιτήματα που ζητά εν γένει ο ακαδημαϊκός χώρος και αφορούν άμεσα απλά την επιβίωση των πανεπιστημίων, όπως η αύξηση της χρηματοδότησης, μέριμνα για τους φοιτητές, προκηρύξεις θέσεων διδακτικού προσωπικού, επαναφορά του προσωπικού σε διαθεσιμότητα κτλ, προτάσσεται από όλους και ένα αίτημα που αφορά στις αξίες και στο χαρακτήρα που πρέπει να έχει ένα δημόσιο πανεπιστήμιο, αυτό της δημοκρατίας.
«Να ξαναγίνει το πανεπιστήμιο ένας χώρος ζύμωσης, δημοκρατικός, όπου θα μπορούμε όλοι να συζητάμε για τις κοινωνικές ανάγκες και όχι των επιχειρήσεων» οραματίζονται.
«Οι κινητοποιήσεις δεν αφορούν μόνο τους φοιτητές. Είναι αγώνας για όλη τη νεολαία, για την οποία δεν υπάρχει κανένας χώρος πια να αναπνεύσει. Το πλαίσιο είναι ασφυκτικό, δεν μπορούμε να σπουδάσουμε, δεν μπορούμε να δουλέψουμε, δεν μπορούμε να ζήσουμε αξιοπρεπώς. Αυτή η νέα κανονικότητα που καλλιεργεί η κυβέρνηση για τους νέους πρέπει να ανατραπεί» εξηγεί τους λόγους των διεκδικήσεων ο Ι. Καλαφάς.
Σχολείο αριστείας με αποκλεισμούς
Η αντίσταση στην κατάρρευση της δημόσιας παιδείας δεν περιορίζεται μόνο στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Ο ίδιος ο υπουργός Παιδείας εξήγγειλε στη Βουλή πως πάνω από 500 σχολεία τελούν υπό κατάληψη, χωρίς βέβαια να εστιάζει στους λόγους που συμβαίνει αυτό.
«Στόχος της κυβέρνησης είναι ένα σχολείο αριστείας με καθαρά ταξικούς
αποκλεισμούς. Τα παιδιά προσπαθούν να αντισταθούν σε αυτό και εμείς είμαστε δίπλα τους. Με τις συγχωνεύσεις σχολείων οι τάξεις έχουν γίνει μεγαθήρια και υποβαθμίζεται η ποιότητα του μαθήματος. Με την τράπεζα θεμάτων τα παιδιά θα εξετάζονται σε ύλη που μπορεί να μην έχουν διδαχθεί. Η αξιολόγηση με την απαράδεκτη ποσόστωση και τη σύνδεση με τις επιδόσεις των μαθητών, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τα κοινωνικο – οικονομικά στοιχεία της κάθε περίπτωσης, έχει τεθεί και ως κριτήριο χρηματοδότησης των σχολικών μονάδων, καλλιεργώντας πιο έντονα τις κοινωνικές διακρίσεις. Και τώρα τρομοκρατούν με τον Εισαγγελέα τους μαθητές που προσπαθούν να αντισταθούν σε αυτά ζητώντας τα ονόματά τους από τους διευθυντές. Εμείς μαζί με τα παιδιά ζητάμε 12χρονο σχολείο, κατάργηση του νέου λυκείου, όχι στις διαθεσιμότητες και στις συγχωνεύσεις, αποδέσμευση από την τριτοβάθμια εκπαίδευση» περιγράφει τον αναβρασμό που επικρατεί και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση η Ελένη Ζωγραφάκη, αντιπρόεδρος του ΔΣ της ΟΛΜΕ.
πηγή
