Σάββατο, 3 Ιουνίου 2017

Ποιος ο λόγος ύπαρξης ψευδών ειδήσεων και πως να τα διακρίνετε

Posted by ΚΙΝΗΜΑ ΔΕΝ ΠΛΗΡΩΝΩ Σάββατο, Ιουνίου 03, 2017

Το διαδίκτυο είναι μια αστείρευτη πηγή πληροφοριών που επιτρέπει στον καθένα να  μπορεί να δημιουργεί και να μοιράζεται περιεχόμενο ακόμα και αν δεν έχει γνώση του αντικειμένου στο οποίο αναφέρεται.
Σύμφωνα με έρευνα 6 στους 10 χρήστες του Ίντερνετ αναδημοσιεύουν μια είδηση διαβάζοντας μόνο τον τίτλο και όχι το περιεχόμενο.

Είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι το 80% των μαθητών και φοιτητών που συμμετείχαν σε έρευνα του πανεπιστημίου Stanford σχετικά με την αξιολόγηση της πληροφορίας δεν κατάφεραν να ξεχωρίσουν ένα πραγματικό άρθρο από ένα ψεύτικο, ούτε ...
ένα δημοσιογραφικό άρθρο από ένα διαφημιστικό. Επίσης, ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι κριτήριο εγκυρότητας για τους νέους αποτελεί το μέγεθος της φωτογραφίας σε ένα άρθρο και όχι… η αναφορά της πηγής του.

Mια κρυφή και άγνωστη απάτη στο Facebook


Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διαδραματίζουν ολοένα και αυξανόμενο παρεμβατικό ρόλο στην καθημερινότητά μας κατά συνέπεια η αξιολόγηση των ειδήσεων που προβάλλουν αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία





  
Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΨΕΥΔΩΝ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Τι ονομάζουμε ψευδείς ειδήσεις;
  • Οι ψευδείς ειδήσεις (fake news) είναι ιστορίες οι οποίες παρουσιάζονται κυρίως ως δημοσιογραφικές, είναι όμως κατασκευασμένες εσκεμμένα για να εξυπηρετήσουν κάποιο σκοπό.
  • Οι ψευδείς ειδήσεις μπορούν να περιέχονται σε ψηφιακό ή έντυπο περιεχόμενο.
  • Επίσης, μπορεί να λάβουν τη μορφή ολόκληρων ιστοσελίδων που έχουν σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να μοιάζουν με αξιόπιστα ειδησεογραφικά sites.
Ποιος Ο Λόγος  Ύπαρξης Ψευδών Ειδήσεων
  • Ο σκοπός των «ψευδών ειδήσεων» είναι:
  • εμπορικός όπως η προώθηση ενός προϊόντος ή η δημιουργία κίνησης (traffic) προς μία ιστοσελίδα (clickbait)
  • πολιτικός (παραπληροφόρηση-διαμόρφωση κοινής γνώμης)
5 Ερωτήσεις – Κλειδιά
  • ΠΟΙΟΣ; Ποιος το δημοσίευσε; Είναι ειδικός στο συγκεκριμένο θέμα;
  • ΠΟΥ; Που δημοσιεύτηκε; Είναι η πηγή αξιόπιστη;
  • ΠΟΤΕ; Πότε δημοσιεύτηκε ή ενημερώθηκε τελευταία φορά;
  • ΓΙΑΤΙ; Για ποιο λόγο δημοσιεύτηκε; Για να μας ενημερώσει , να μας πείσει για μια γνώμη ή για προωθήσει ένα προϊόν;
  • ΠΩΣ; Πώς αναπαράχθηκε; Από αξιόπιστα site ή κυρίως μέσω των κοινωνικών δικτύων;

Σκουπιδοσελίδες στο Facebook και κυνηγοί του κλικ



Ενδείξεις Μη Αξιόπιστου Δημοσιεύματος
  • ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΟΙ ΤΙΤΛΟΙ ή ΤΙΤΛΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΑΝΑΡΤΗΣΗΣ:
«Βαρύγδουποι» τίτλοι που πολλές φορές περιέχουν λέξεις όπως σοκ, τρομερό, φοβερό, απίστευτο κ.α. ή τίτλοι που περιέχουν πολλά θαυμαστικά θα πρέπει να σας υποψιάσουν ότι στόχο έχουν να κεντρίσουν την περιέργειά σας και να αυξήσουν την επισκεψιμότητα του site που φιλοξενεί το άρθρο.

Στο παραπάνω δημοσίευμα ο συντάκτης χρησιμοποιεί στον τίτλο τη λέξη «θαύμα» προκειμένου να εντυπωσιάσει τους αναγνώστες και να κεντρίσει την περιέργεια τους.

Ενδείξεις Μη Αξιόπιστου Δημοσιεύματος
  • ΑΝΥΠΟΓΡΑΦΟ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ:
Αν το δημοσίευμα που διαβάζετε περιέχει σοβαρούς ισχυρισμούς αλλά δε φέρει την υπογραφή του συντάκτη τότε είναι πολύ πιθανό να είναι αναληθές

  


Το συγκεκριμένο δημοσίευμα δεν αναφέρει όχι μόνο τον συντάκτη αλλά ούτε καν την πηγή από την οποία προήλθε.

Ενδείξεις Μη Αξιόπιστου Δημοσιεύματος
  • ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΚΑ – ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΑ ΛΑΘΗ:
Αν στο κείμενο υπάρχουν πολλά ορθογραφικά λάθη ή αν το κείμενο είναι προϊόν αυτόματης μετάφρασης.

Ενδείξεις Μη Αξιόπιστου Δημοσιεύματος
  • ΑΠΟΥΣΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ:
Αν αντί για συγκεκριμένες ημερομηνίες ο συντάκτης του άρθρου δε χρησιμοποιεί καθόλου χρονικούς προσδιορισμούς ή αναφέρει λέξεις αόριστες όπως π.χ.  χθες, προχθές.



Στο παραπάνω δημοσίευμα δεν αναφέρεται πουθενά η ημερομηνία που έγινε το συμβάν.

Ενδείξεις Μη Αξιόπιστου Δημοσιεύματος

ΑΠΙΣΤΕΥΤΟΙ ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ:
  • Ιστορία χωρίς να δίνει περαιτέρω στοιχεία
  • Περιγραφή υπερβολικών/πικάντικων καταστάσεων χωρίς αποδείξεις
  • Συνωμοσιολογίες με αόριστες πηγές/αποδείξεις

Ενδείξεις Μη Αξιόπιστου Δημοσιεύματος

ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΑΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΑ ΛΑΘΗ
  • Π.χ. αν αναφέρει λάθος την πρωτεύουσα μιας χώρας
Ενδείξεις Μη Αξιόπιστου Δημοσιεύματος

ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΙΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ:
  • Αν είναι άσχετες με το δημοσίευμα
  • Αν είναι εμφανώς επεξεργασμένες
  • Αν η ανάλυσή τους είναι πολύ χαμηλή
Μπορείτε να αναζητήσετε τη φωτογραφία στο Google για να εξακριβώσετε από πού προήλθε.

Πώς μπορείτε να ξεχωρίσετε στο διαδίκτυο το αξιόπιστο δημοσίευμα
 


Εύκολα καταλαβαίνει κανείς ότι η συγκεκριμένη φωτογραφία δεν είναι αληθινή. Αλλά ακόμα και αν δεν είμαστε σίγουροι μπορούμε να ψάξουμε στη google.

Ενδείξεις Μη Αξιόπιστου Δημοσιεύματος

ΠΑΡΑΠΟΜΠΗ ΣΕ ΜΗ ΕΝΕΡΓΑ LINK:
  • Είναι μια ένδειξη που θα πρέπει να σας υποψιάσει ειδικά στην περίπτωση που υπάρχουν περισσότερες από μια «τυφλές» παραπομπές.
  • Η ένδειξη γίνεται ακόμα πιο ισχυρή αν η παραπομπή γίνεται ως απόδειξη ενός ισχυρισμού που περιέχει το δημοσίευμα. π.χ. τα αναλυτικά στοιχεία μιας έρευνας.
Ενδείξεις Μη Αξιόπιστου Δημοσιεύματος

ΠΡΟΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ:
  • Θα πρέπει να σας υποψιάσει αν ο συντάκτης του άρθρου σας προτρέπει ξεκάθαρα να το αναπαραγάγετε.


Ξεκάθαρα ο συντάκτης προτρέπει τον αναγνώστη να  κοινοποιήσει το δημοσίευμα με απώτερο σκοπό να αυξήσει την επισκεψιμότητα της ιστοσελίδας του.

Ενδείξεις Μη Αξιόπιστου Δημοσιεύματος

Αναπτύξτε κριτική σκέψη και εμπιστευθείτε το ένστικτο και τη λογική σας. Αν κάτι σας φαίνεται απίστευτο, τότε είναι πολύ πιθανό να είναι ψέμα ή να περιέχει μεγάλες ανακρίβειες.

Παράδειγμα Αξιόπιστου Δημοσιεύματος



Βλέπουμε στο άρθρο ότι υπάρχει η υπογραφή του συντάκτη, η ημερομηνία δημοσίευσης και συγκεκριμένες ημερομηνίες όπου έλαβε χώρα το περιστατικό που περιγράφει.Επίσης ο συντάκτης αναφέρει ιστορικά στοιχεία που με μια απλή αναζήτηση στο διαδίκτυο μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι όντως είναι αληθινά ενώ φιλοξενεί δήλωση ενός πολύ συγκεκριμένου προσώπου του οποίου  αναφέρει τα στοιχεία.

Ενδείξεις Μη Αξιόπιστης Ιστοσελίδας

ΕΛΕΓΞΤΕ ΤΟ URL
  • ασυνήθιστες περιοχές site θα πρέπει να σας κάνουν επιφυλακτικούς
Αναζητήστε αξιόπιστα url όπως:
  • .gov = government agency (κυβερνητική υπηρεσία)
  • .edu = educational institution (εκπαιδευτικό ίδρυμα)
  • .org = non-profit organizations (μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί)
  • .com = commercial or business group (εμπορικός ή επιχειρηματικός όμιλος)
Μπορείτε να ελέγξετε την ιστοσελίδα αν όντως  είναι επίσημη ιστοσελίδα ειδήσεων από τον εντοπισμό της διεύθυνσης URL του ιστοτόπου.

Ενδείξεις Μη Αξιόπιστης Ιστοσελίδας

ΑΝΑΡΩΤΗΘΕΙΤΕ ΓΙΑ ΤΟ ΣΚΟΠΟ ΥΠΑΡΞΗΣ ΤΟΥ ΙΣΤΟΤΟΠΟΥ:
  •  Έχει σκοπό να ενημερώσει, να πουλήσει ένα προϊόν ή να σας πείσει για μια ιδέα;
Σε περίπτωση αμφιβολίας, ελέγξτε για μια ενότητα "Σχετικά με εμάς" που συνήθως βρίσκεται στο κάτω μέρος της αρχικής σελίδας.
Ενδείξεις Μη Αξιόπιστης Ιστοσελίδας

ΕΛΕΓΞΤΕ ΤΗ ΜΟΡΦΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΠΑΡΕΧΕΙ:
  • Μοιάζει να είναι ένας επαγγελματικός ή προσωπικός ιστότοπος;
  • Πώς τον βρήκατε; Τον επιλέξατε τυχαία από μια αναζήτηση Google ή ήταν συνδεδεμένος με κάποια άλλη αξιόπιστη πηγή;
  • Τα δημοσιεύματα που φιλοξενεί είναι παρωχημένα; Πότε ενημερώθηκε για τελευταία φορά;
  • Υπάρχουν αναδημοσιεύσεις κειμένων του σε άλλα γνωστά site/αξιόπιστες πηγές;
  • Περιέχει διαφημίσεις από γνωστές εταιρείες;
Πλεονεκτήματα Και Μειονεκτήματα Μηχανών Αναζήτησης

 
ΥΠΕΡ
  • Η πιο δημοφιλής μηχανή αναζήτησης στο διαδίκτυο
  • Οικεία και εύκολη στη χρήση
  • Εύκολη προσαρμογή των όρων αναζήτησης και λήψη σχετικών πληροφοριών
  • Ένας καλός τρόπος να βρείτε ιστοτόπους και ιστολόγια
  • Η μορφοποίηση παρέχει καλή εισαγωγή σε ένα θέμα
  • Παρέχει σύντομο ιστορικό, σχετικές λέξεις-κλειδιά και όρους
ΚΑΤΑ
  • Τα αποτελέσματα εμφανίζονται με σειρά PageRank άρα τα αποτελέσματα περιλαμβάνουν διαφημίσεις και ιστοσελίδες που μπορεί να είναι μεροληπτικές ή άσχετες με αυτό που ψάχνετε
  • Δεν υπάρχει συντακτική παρακολούθηση ή αξιολόγηση.
  • Το PageRank είναι το όνομα του αλγορίθμου της Google, το οποίο τοποθετεί ιστοσελίδες που είναι πιο δημοφιλείς στην κορυφή των αποτελεσμάτων αναζήτησης. Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να εμφανίσει ιστοσελίδες που δεν έχουν αξιολογηθεί ως προς την αξιοπιστία των πληροφοριών που παρέχουν.
  • Η παρουσίαση της έρευνας δεν είναι πρωτότυπη και συχνά δεν γίνεται αναφορά
  • Το περιεχόμενο δεν εξετάζεται για την αξιοπιστία ή την παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων

 Συμβουλή : Αξιοποιήστε Online Υπηρεσίες Ελέγχου Εγκυρότητας Των Ειδήσεων 





Πηγή άρθρουSaferInternet4Kids
  • Blogroll

  • Blog Archive